بایگانی « مقاله های انتخابی نشریه پوشه » تا پنج شماره پیش



شماره 1505 نشریه، شنبه 15 تیر ماه 1387 برابر با 5 ژوئیه دو هزار وهشت

( مقاله انتخابی شماره 210 یکم ) نگهبان عبوس رنج خویشیم، نوشته : هژیر پلاسچی . وقتی در گفتگوی یکی از دانشجویان دانشگاه زنجان با رادیو برابری روایت جمعیتی چند صد نفری را شنیدم که در هنگامه‌ی برپایی جشن سازش در سالن ورزش، سرخورده و مغموم پشت درهای سالن ایستادند و برخی از ایشان به گریه نشستند، خاطره‌یی تلخ و جانکاه در پیش چشمانم جان گرفت.
عصر روز دوشنبه، 22 تیر ماه 1378 و در چهارمین روز تحصن‌های اعتراضی در پی حمله به کوی دانشگاه تهران، اعضای دفتر تحکیم وحدت که در همه‌ی روزهای گذشته سعی می‌کردند هدایت اعتراضات مردمی ـ دانشجویی را در دست داشته باشند، اختیارات خود را به شورای منتخب متحصنین واگذار کردند. این تغییر البته به حکم رعایت اقتضائات دموکراتیک انجام نگرفت بلکه به این دلیل انجام شد که دفتر تحکیم وحدت دیگر توانایی هدایت اعتراضات را به کلی از دست داده بود. آنان تحت فشار اصلاح‌طلبان حکومتی می‌خواستند اعتراضات را تمام کنند و چنین نیز کردند
. . . ادامه . . .




شماره 1497 نشریه، آدینه هفتم تیر 1387 برابر با 27 ژوئن دو هزار و هشت

( مقاله انتخابی شماره 209 دوم ) راهکار سوسیالیستی در اوضاع سیاسی کنونی «موانع و امکانات» نوشته : هلمت احمدیان گرایش سوسیالیستی و جایگاه آن در اوضاع سیاسی ایران، به عنوان یک موضوع مهم عینی و اجتماعی مدتهاست به یک بحث جدی در میان نیروهای چپ و کمونیست تبدیل شده است. دلیل این امر قبل از هر چیز به نیاز مبرم تر جامعه به گفتمان های رادیکال و سوسیالیستی در پاسخ به نیازهای مبارزاتی و سیاسی جامعه بر می گردد و این امری فی البداهه نیست. گرایش سوسیالیستی با حضور گسترده اش در جامعه ایران، تاریخی طولانی را پشت سر دارد و در جنبش های اجتماعی چند دهه گذشته مهر خود را بر همه جنبش های حق طلبانه و عدالت خواهانه کوبیده است. نمونه بارز این حضور گسترده در جریان انقلاب 57 بود که بویژه در جنبش کارگری و جنبش انقلابی کردستان خود را نشان داد. این گرایش با اعتصاباتش و ایجاد جنبش کنترل کارخانه و شوراهای کارگری این تجربه را فرا روی  . . . ادامه . . .




شماره 1489 نشریه، پنجشنبه 30 خرداد 1387 برابر با 19 ژوئن دو هزار و هشت

( مقاله انتخابی شماره 209 دوم ) ملا بلر در لباس جدید . برگرفته از روشنگری . تونی بلر روز 30 ماه مه 2008 بنياد مذهبی خود را تحت عنوان ,بنياد ايمان Faith Foundation در نيويورک افتتاح کرد. در مراسم افتتاح او گفت: , ايمان مذهبی در قرن بيست و يکم همان نقش را بازی خواهد کرد که ايدئولوژی سياسی در قرن بيستم.,
اين حرف را در قالبی ديگر ساموئل هنتيگتون زده بود، البته بلر ظاهرا به عنوان راه حل ,برخورد تمدن های, هانتيگتون اضافه کرد:, در عصر گلوباليسم هيچ چيز مهم تر از اين نيست که مردم از فرهنگ ها و مذاهب مختلف يک ديگر را بهتر درک کرده و در صلح و احترام متقابل زندگی کنند., اما اگر قرار باشد حاکمان جهان به مذهب همان نقشی را بدهند که به ايدئولوژی های سياسی در قرن بيستم دادند، به جای جنگ سرد بايد شاهد ادامه جنگ داغی بود که هم اکنون زمين خشک شده و قحطی زده را از خون سيراب کرده است. بگذريم از اينکه آن
. . . ادامه . . .




شماره 1481 نشریه، چهارشنبه 22 خرداد 1387 برابر با 11 ژوئن دو هزار و هشت

( مقاله انتخابی شماره 209 یکم )  شب از ستاره ها تنها تر است، نوشته : پیمان پیران ــــ مدتها بود که قصد داشتیم از همه دوستان دور یا نزدیک، آشنایان و تمامی رفقایی که برای آزادی ما از زندان تلاش کردند، تشکر کنیم. اما برای خود من در تمام این مدت به دست گرفتن قلم، تنها یاد و خاطره بازجویی و شکنجه را در ذهنم متبادر می کرد و به علت عدم تمرکز بر سر اتفاقات پیش آمده در بازداشتگاه 209 توانایی نوشتن نداشتم.
چندی بود که جسمم پشت میله های زندان با مفاهیم انسانی، آرمانها، مبارزه و ضرورت تغییر جهانی که شالوده آن بر خون و رنج انسانها استوار است بیگانه شده بود، اما با تمام این احوال آنچه روان و ذهنم را از ناپاکی ها حفظ کرده بود، آمیختگی زندگی ام با همین مفاهیم بنیادین بود.
در آن روزهای سخت که بدنم را سراسر درد فرا گرفته بود و بیماری پوستی و دستگاه گوارشی ام بعد از بارها بازداشت،
 . . . ادامه . . .




شماره 1473 نشریه،سه شنبه 14 خرداد 1387 برابر با 03 ژوئن دو هزار و هشت

( مقاله انتخابی شماره 208 دوم ) مزایا و خطرات ناشی از جهانی شدن سرمایه، نوشته : پیتر بی‌کنن  امروزه، تصور دنیایی بدون وجود نظام مالی جهانی تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسد؛ زیرا گرچه ‏تعداد زیادی از کشورهای در حال توسعه کم‌درآمد، دسترسی کمی به این نظام دارند، لیک از یکسو ‏تمامی کشورهای کلیدی توسعه‌یافته به شکلی کامل در این نظام ادغام شده‌اند و از دیگر سو اکثر ‏کشورهای در حال توسعه که درآمد متوسطی دارند، (حتی برخی از آنها که هنوز نظام کنترل سرمایه را ‏بر یک بخش از اقتصاد یا بخش‌هایی از آن حفظ نموده‌اند) به طور فزاینده، جذب این نظام شده‌اند . . . ادامه . . .




شماره 1467 نشریه،
چهارشنبه 08 خرداد 1387 برابر با 28 می دو هزار و هشت 

( مقاله انتخابی شماره 208 دوم ) گفت و گو با پژمان حدادی . برگرفته از نشریه شهروند تورنتو، گفت وگو کننده: محمود شریکر، گروه ضربانگ سی و یکم ماه می در اسکار پیترسن کنسرت هال دانشگاه کنکوردیا کنسرت خواهند داشت. برای آنان که با این گروه آشنایی ندارند، گفت وگویی با پژمان حدادی، ترتیب دادیم تا به این وسیله با گروه که به اجرای موسیقی تلفیقی شهرت دارند و کارشان بسیار متفاوت است با آن چه که تاکنون از گروه های موسیقی ایرانی شنیده اند، آشنا شوند.
چه چیزی باعث شد که شما به این فکر بیفتید که گروهی تشکیل دهید که فقط در آن از سازهای کوبه ای استفاده بشود؟

ــــ
می دانیم که از نظر ملودیک موسیقی ایرانی خیلی غنی است، ولی از آنجایی که کلا در موسیقی ایرانی به مقوله ی "ریتم" کمتر پرداخته شده و بیشتر کلام غالب است و با توجه به گوناگونی سازهای کوبه ای که در من
. . . ادامه . . .




شماره 1461 نشریه، پنجشنبه 02 خرداد 1387 برابر با 22 می دو هزار و هشت

( مقاله انتخابی شماره 208 یکم )سند مالکیت خلیج فارس در آذربایجان امضأ شد، نوشته : دکتر اسماعیل نوری علا، هيچ عملی به اندازهء ازدحام مردم «ترک زبان» تبريز در دفاع از نام خليجی که قرن هاست «فارس» خوانده می شود نمی تواند وحدت مردم آذربايجان با مردم ديگر نقاط ايران را به نمايش  بگذارد... و براستی وقتی چهارتا و نصفی اميرنشين «ساخت انگليس» گرد هم می آيند و بر جمع خود نام «امارات متحدهء عربی» می گذارند آيا شرم آور نيست اگر کسی بخواهد «ايالات متحدهء ايران» را  از هم تکه و پاره کند و مردم بالقوه ثروتمند اما گرفتار راهزنان آن را برای هميشه دچار فقر و بدبختی و ديکتاتوری های نوع استالينی بسازد؟
از مدت ها پيش، تقويم های رسمی چاپ ايران از يازدهم ارديبهشت به عنوان «روز ملی خليج فارس» ياد می کردند و سايت های دولتی حتی مطالبی دربارهء اين روز داشتند، بی آنکه معلوم شود چه کسی در اين روز «ملی» قرار است چه بکند. . . ادامه . . .




شماره 1455 نشریه، آدینه 27 اردیبهشت 1387 برابر با 16 می دو هزار و هشت

( مقاله انتخابی شماره 207 سوم ) آزادی بیان از نوع دوم، نویسنده : منصور حکمت، فرستنده هاجر تربیت . شبحى بر فراز اروپا (و تاحدودى آمريکا و کانادا) چرخ ميزند! سوالى تاريخى محافل سياسى تازه دموکرات و اخيرا "دگر انديش" ايرانى در خارج کشور را آشفته و سر درگم کرده است. معضلى عميق و فلسفى طرح شده است که پاسخى ژرف ميطلبد: آزادى بيان.
اما اشتباه نکنيد. صحبت بر سر آزادى بيان ما مردم، ما زنان، ما کارگران، ما کمونيستها، ما آته ايستها، ما دوستداران علم و هنر و زيبايى و عدالت و حقيقت و شادى در ايران نيست. خير، بحث اين محافل بر سر آزادى بيان رژيم و شخصيتهايش در خارج کشور است! سوال اينست آيا ما نيروها و افراد مخالف رژيم در خارج کشور آنقدر از اين بيست سال آموخته ايم، آيا آنقدر از چشمه گواراى انتخاب رهائيبخش سيد محمد خاتمى به راس قوه مجريه رژيم اسلامى سيراب شده ايم، آيا آنقدر "تمرين دموکراسى" کرده ايم که همصدا با ولتر فرياد برآوريم که حاضريم جانمان را بدهيم تا لاجوردى ها و مهاجرانى ها و سروش ها در خارج کشور بتوانند آزادانه حرفشان را بزنند؟!
 
. . . ادامه . . .




شماره 1449 نشریه، شنبه 21 اردیبهشت 1387 برابر با 10 می دو هزار و هشت 

( مقاله انتخابی شماره 207 دوم ) اگر موفقیت اینست . . . برگرفته از روشنگری * نجات از اين رسوايی به ياری مذاکرات بين مقتدا صدر و مشاوران مالکی با وساطت قاسم سليماني، سردار سپاه که خزانه داری آمريکا او را در ليست تروريست های خود گذاشته است،ميسر شد.
*با موضع گيری اخير بوش، ديگر برای مخالفت با جنگ لازم نيست به دروغ های او اشاره کنيم، کافی است حرف های او را باور کنيم.

*صدر سيتی آنطور که رسانه ها جلوه ميدهند، يک ,شهرک حاشيه ای, نيست، اگر شهری جداگانه محسوب ميشد، بعد از بغداد بزرگترين شهر عراق بود.

ژنرال ديويد پتريوس فرمانده نيروهای نظامی آمريکا در عراق، و رايان کروکر سفير آمريکا در عراق، روز سه شنبه 8 آوريل در مقابل کميته امور خارجی سنای آمريکا حاضر شدند تا آخرين گزارش اوضاع عراق را ارائه کنند. خطوط رسمی گزارش عمدتا برای رسانه ای شدن تنظيم شده بود. اماگزارش واقعی اوضاع، برای ناظران و البته برای سناتورها بويژه سه سناتوری که نامزد های اصلی انتخابات رياست جمهوری هستند، در فاصله سفيد بين خطوط ارائه شده بود. پيام کاملا روشن و درست عکس آن چيزی بود که خطوط رسانه ای گزارش به نمايش ميگذاشتند
. . . ادامه . . .




شماره 1443 نشریه، چهارشنبه 15 اردیبهشت 1387 برابر با 04 می دو هزار و هشت

( مقاله انتخابی شماره 207 یکم ) تنها گناه مصدق، مظهر آزادگی
نوشته :  دکتر پرویز داورپناه
.
دریغی نیست/تو یادت همچو خورشید فروزان/جاودان ماند/و نامت را/هزاران سال دیگر نیز/هر آزاده ای با شوق/می خواند/و
می داند/که در روز مصیبت/همچو کوهی استوار/از پا نیفتادی/و در سیل حوادث/سر گران چون کوه اِستادی(شعر از حمید مصدق، در بزرگداشت، به یاد آن بزرگ مرد) 
روز بيست ونهم اسفند روز جاودانی تاريخ ملی شدن صنعت نفت در ايران است. بی ترديد نهضت ملی شدن نفت، ارزنده ترين حرکت تعيين کننده ايست که برهبری دکتر محمد مصدق نه تنها سرنوشت اقتصادی و سياسی ايران را دگرگون کرد، بلکه آغازگر راه پويندگان همه مبارزان جهان ستمديده بود تا به آفرينندگی تاريخ و جامعه خود برخيزند و بدينگونه هنگامه ساز قدرتهای ملی در سراسر گيتی شوند
. . . ادامه . . .




شماره 1437 دو شنبه 09 اردیبهشت ماه 1387 برابر با 28 آوریل دو هزار و هشت 

( مقاله انتخابی شماره 206 سوم ) نجات هويت از چنگ ايدئولوژی، نویسنده : دکتر اسماعیل نوری علاء . در خلاء آلترناتيوهای مدرن مبتنی بر آزادی، حقوق بشر و عدالت اجتماعی، ارتجاعی ترين مکتب هويت ساز جامعه، از طريق ذهن سخنگويان خود، دست بکار پر کردن خلاء و ايجاد «هويت آلترناتيو» شد. بازرگان، طالقانی، آل احمد، شريعتی، و مطهری از جمله نظريه پردازان اصلی اين روند «هويت سازی» شدند و توانستند ـ با الهام پذيری از انديشه های چپ ـ بسياری از عناصر موجود و آشنای مربوط به «هويت اسلامی ـ ايرانی» را در داخل مجموعهء هويتی جديدی منسجم کنند.
دربارهء هويت اجتماعی، بحران و نيز تحولات اين هويت بحث های گوناگونی از نظر جامعه شناسی، روانشناسی اجتماعی، و مطالعات فرهنگی مطرح شده و می شوند. من اما قصد دارم تا در اين مقالهء مختصر برخی فکرها را در مورد نقش و کارکرد مسئلهء «هويت»
. . . ادامه . . .




شماره 1431 سه شنبه سوم اردیبهشت ماه 1387 برابر با 22 آوریل دو هزار و هشت 

( مقاله انتخابی شماره 206 دوم )  القاعده،ايران، جنگ بين شيعيان در عراق و ,گاف, سناتور، برگرفته از :  روشنگری، از سفر سناتور مک کين به خاورميانه يک ويديو به يوتيوب راه يافت که به يکی از پر بيننده ترين ويديو های سياسی هفته های اخير تبديل شد.* سناتور مک کين هم به لحاظ گرايش به جنگ افروزی و هم به لحاظ ضعف در کاراکتر شخصی در سطحی است که يکی از نويسندگان آمريکايی نوشته است او در صورت انتخاب به رياست جمهوری اعتبار از دست رفته جرج بوش را باز خواهد گردانيد. مک کين همان کسی است که در کارزار انتخاباتی در پاسخ يک سوال در مورد سياست او در رابطه با ايران گل از گلش شکفت و شروع کرد به ترانه خوانی:,بمب بريزيد، بمب بريزيد، روی ايران,.
در ويديوی مورد نظر هم مک کين چنان در خلسه ی عشق بمباران ايران فرورفته بود که به گفته رسانه های آمريکايی يک
,گاف, داد. ويديو از يک کنفرانس مطبوعاتی در اردن است. ميدانيم در هفته های اخير جرج بوش، ديک چني، ژنرال پترائوس و ديگران يک کر هماهنگ در مورد خطر رژيم ايران
. . . ادامه . . .




شماره 1425 چهارشنبه 28 فروردین ماه 1387 برابر با 16 آوریل دو هزار و هشت

( مقاله انتخابی شماره 206 یکم )  مهوش، تختی و طالقانی، نویسنده : فرشته مولوی . کنار هم نشاندن این سه نام شاید مایه‌ی شگفتی یا حتا خشم برخی بشود؛ اما برای آن‌هایی که مرگ بانو مهوش، جهان پهلوان تختی، و آیت الله طالقانی را دیده‌اند یا حال و هوای این سه مرگ را تجربه کرده‌اند، این ‌هم‌نشینی حسی آشنا را زنده می‌کند. این حس بیش و پیش از هر چیز از خاطره‌ی سوگ مردم برای آن‌ها سرچشمه می‌گیرد. سوگواری مردم کوچه و بازار در وقت از دست رفتن این سه تن چنان سترگ، طبیعی، خودجوش، و صمیمانه بوده است که سبب تمایزش از دیگر سوگ‌های عمومی می‌شود. چه بسا اگر خبر مرگ مصدق در بیرون از چنگه‌‌ی مهار ترسناک حکومت شاهنشاهی اعلام می شد، سوگ او هم همین ویژگی را نشان می‌داد. با این همه نمی‌شود این را نادیده گرفت که محبوبیت مصدق از زمان زمامداری تا دم مرگ و حتا پس از آن تا اکنون به تناسب اوضاع و احوال سیاسی-اجتماعی افت وخیز داشته است . از این گذشته دوستداران مصدق را در اساس باید در میان روشنفکران و تحصیل کرده‌ها یافت تا در میان مردم کوچه . . . ادامه . . .





Reserved

( مقاله انتخابی شماره 205 سوم )  زيبایی ‌شناسی یا دایره‌ی خیال، نویسنده : رباب محب چندی پیش در فرصت اندکی که داشتم سری به دنیای سایبرنیتک زدم و با مصاحبه‌ی خانم فهیمه خضر حيدری با آقای بابك احمدی درمجله اینترنتیِ « اثر»  روبرو شدم. از آن جائی که چشم های نیم قرن زيسته‌ی من کار خود را کرده اند، متن را پرینت کردم و خواندم. درهمین فاصله من مشغول خواندن « نيچه» به زبان سوئدی بودم. این مصاحبه و کتاب " شادی دانش"اثر نیچه (1882) مرا به نوشتن متن زير تشویق کرد.
به راستی زيبائی چیست؟ آیا زيبائی آن گونه تعریف می‌شود که آقای احمدی در یک جمله خلاصه کرده اند" زيبا‌یی ‌شناسی اندیشیدن نظام‌مند، بخردانه، انتقادی (و نه لزوما اما در بیشتر موارد فلسفی) به هنر و آثار هنری است."؟ تعریف هنر چیست؟ جا و مقام "زيباشناسی" در زندگی روزمره کجاست؟ آيا تاريخ "زيباشناسی" با تاريخ هنر گره خورده است؟ وصدها پرسش دیگر که سرم را سنگین می‌‌کنند. پس همین جا می‌‌ايستم و برمحور همین چند سؤال گردشی می کنم. شاید بد نباشد با یک مختصر از تاریخ ظهور زيبائی شناسی(استتيک) شروع کنم
. . . ادامه . . .


( مقاله انتخابی شماره 205 دوم )  هیروشیمائی دیگر در عراق، نویسنده :  شروود رز، مترجم : هاتف رحمانی امریکا، بریتانیای کبیر واسرئیل، بخش های مختلف خاورمیانه را به قسمت هایی از جهنم رادیو اکتیو تبدیل کرده اند. آنها این مهم را با مشتعل کردن انچه آن ها به اصطلاح مهمات حاوی"اورانیوم رقیق شده" [1] می خوانند عملی می کنند، اما آن مهمات در حقیقت، مهمات حاوی رادیو اکتیو هستند وشاید در شمار مرگ بار ترین نوع مهمات تاکتیکی باشند که مغز منحرف شده انسان تاکنون اختراع کرده است.
برای شک کنندگان به این امر بیش از یک تن اطلاعات در این باره در اینترنت وجود دارد: از منابعی همچون گزارش 1999 کمیسیون بین المللی انرژی اتمی گرفته تا اعضا تصفیه شده انجمن سلطنتی پزشکان انگلستان، تا دکتر های داروهای هسته ای بیمارستان دولتی سربازان امریکا، تا مقامات رسمی زایشگاه بصره وبیمارستان عمومی تا گزارش اسکات پترسون در کریستیان ساینس مانیتور
. . . ادامه . . .


( مقاله انتخابی شماره 205 یکم )  جنگ انگلیس و فارس، نوشته :  کارل مارکس، مترجم : حمید محوی "اعلان جنگ انگلستان یا بطور مشخص کمپانی هند شرقی علیه پارس (الف)، در واقع یکی از ترفندهای ماهرانه و ماجراجویانه سیاست خارجی انگلیس در آسیاست که به مدد آن تا پیش از این نیز تصرفات خود را در این قاره گسترش داده بود. به محض اینکه کمپانی هند شرقی روی هر یک از دولت های حاکم و مستقل و یا روی هر منطقه ای که واجد منافع سیاسی و تجاری و طلا و ثروت است، نگاهی طمعکارانه می اندازد، قربانی نیز فورا به نقض واقعی و یا خیالی این و یا آن قرار داد متهم می شود. قربانی متهم می شود که عهدنامه و یا قرار دادی را زیر پا گذاشته و یا مرتکب اهانتی ابهام انگیز شده است.
و دیری نمی پاید که جنگ علیه او اعلان می شود.

اخبار دائمی در باب محور شرارت، به افسانه گرگ و گوسفند شباهت زیادی دارد، که تاریخ انگلستان را به خون آغشته می سازد. انگلیس در طی سالیان متمادی در فکر تصرف موقعیت مناسبی در خلیج فارس بود و به طریق اولی به جزیره خارک که در بخش شمالی این آبها واقع شده است
 . . . ادامه . . .





Reserved


( مقاله انتخابی شماره 204 سوم )  عراق پنج سال پيش نام يک کشور بود، حالا؟...
روشنگری: در 19 مارس 2003، ارتش های آمريکا و انگليس به عراق حمله کردند و اين کشور را تحت اشغال
در آوردند.حمله کنندگان بعد از پنج سال، از جنگ با ,بقايای صدام, به اتحاد با ,بقايای صدام, روی آورده اند. بر سر کشور و مردم چه آمد؟ پاتريک کابرن که از روزهای نخست با حضور درکشور جنگ زده از اوضاع آن گزارش تهيه ميکرد، نگاهی کوتاه به پنج سال گذشته دارد. برخی از خاطرات کوچک او، بيش از يک کتاب بزرگ حرف دارد. چکيده ای از گزارش او را ميخوانيد.
سالگرد خون آلود عراق
چگونه ميتوان يک کشور را در عرض 5 سال نابود کرد.
بعد از پنج سال اشغال، عراق به عنوان يک کشور ويران شده است. بغداد امروز مجموعه ای متخاصم از گتوهای سنی و
شيعه نشين است که توسط ديوارهای سيمانی بلند از هم جدا شده اند. مناطق مختلف هرکدام پرچم ملی خود را دارند. مناطق سنی پرچم قديم عراق با سه علامت ستاره حزب بعث را به کار ميبرند و شيعه ها نسخه جديدی را که توسط
. . . ادامه . . .


( مقاله انتخابی شماره 204 دوم )  تصویب قانون اعدام مرتد، هراس از گرایش های غیر اسلامی؟
نویسنده
:  فرج سرکوهی
اختصاص ماده ای مستقل به تعريف و انواع ارتداد و مجازات مرتد در لايحه قانون مجازات عمومی، که برای تصويب به مجلس ايران پيشنهاد شده است، بار ديگر يکی از حساس ترين مسائل فقهی، حقوقی، سياسی و فرهنگی ايران گذشته و حال را به موضوع روز بدل و اين پرسش را مطرح کرده است که چه ضرورتی جمهوری اسلامی را به قانونی کردن مجازات مرگ عليه مسلمان زادگانی که از اسلام بر می گردند، وادار کرده است. رانده شدن از جامعه يا گروه، فشارهای روانی، فرهنگی و اقتصادی، تحميل انزوا، حذف فرهنگی و سياسی و اجتماعی، سرکوب عقيدتی، تحريم اجتماعی و اقتصادی و... از مجازات های رسمی و غير رسمی است که در اکثر اديان و ايدئولوژی ها عليه کسانی که دين ، عقيده و وابستگی های فکری خود را تغيير می دهند، اعمال می شود. دولت های کمونيست بلوک شرق سابق نيز منتقدان ايدئولوژی رسمی را به اتهام «خيانت به انقلاب يا طبقه کارگر» به مرگ محکوم می کردند، اما اسلام شايد تنها دين مهمی در جهان باشد که تغيير دين از اسلام به مذهب يا عقيده ديگری را با مرگ مجازات می کند. مجازات ارتداد فطری، يا بازگشت مسلما. . . ادامه . . .